Inhoud

(klik op het gewenste hoofdstuk)

Plattegrond Osdorp: klik hier

Bijlagen	1	Criteria voor voetgangers uit: Knelpunteninventarisatie voor voetgangers in de Gerard Doubuurt, Wijkcentrum Ceintuur; januari 2000
	1
	2	Nota 'Op goede voet' van de Organisatie van voetgangers in Amsterdam i.o.; 2000
	3	Voorbeeld brief en vragenlijst; 2000
	4	Van de Cliëntenraad van Osdorperhof; 2000
	5	Tekst motie betreffende toegankelijkheid openbare ruimte voor gehandicapten

Colofon

Verantwoording foto omslag:
Deze foto's zijn beschikbaar gesteld door de Stichting Wijkorgaan Osdorp en werden gemaakt door de heer R. Bakker op 23 oktober 2000.

Verantwoording plattegrond:
De weergegeven plattegrond is een fragment van een uitgave van het Stads- deel Osdorp; productie: Kartoview.

Projectgroep 'Veilig oversteken in Osdorp'
p/a Wijkorgaan Osdorp, Groenpad 4, 1068 EB Amsterdam;
tel.: (020) 619 09 74
Voorz.: dhr. A.E.J. v. d. Meer, tel.: (020) 610 58 73

Stichting COSBO-Amsterdam
(t.t.v. het project gevestigd op het oude adres Postjesweg)
Prins Hendrikkade 48-H, 1012 AC Amsterdam
Telefoon (020) 614 81 89

projectbegeleiding: Lex van Andel, functionaris COSBO-Amsterdam
tikwerk: Aïsha Fadel, tijdelijk medewerker COSBO-Amsterdam
web-editie (15-12-2002): Frank Mantje, function. & webmaster COSBO-Adam

naar vorige
of volgende
hoofdstuk

1. Inleiding

voorgeschiedenis
en aanleiding tot deze inventarisatie

Op 27 maart 1999 werd in het kader van het stedelijke project 'De 50+ Veiligheids- karavaan komt eraan...' op het Osdorpplein een grote veiligheidsmanifestatie gehouden. Op deze dag bleek uit gesprekken op straat met (oudere en gehandi- capte) bewoners dat veel mensen het oversteken in Osdorp moeilijk en onveilig vonden.
Dit vormde de aanleiding om in het voorjaar van 2000 te starten met het project Veilig oversteken in Osdorp. Met ondersteuning van COSBO-Amsterdam, samenwerkingsverband van de Amsterdamse ouderenorganisaties, werd hiertoe de projectgroep "Veilig oversteken in Osdorp" opgericht.

De projectgroep bestaat uit actieve bewoners van Osdorp. Deze bewoners zijn afkomstig uit de plaatselijke afdelingen van de ouderenbonden ANBO en KBO, de Ouderen Adviesraad en de Belangengroep Gehandicapten Osdorp.

Verder hebben ook het Wijkorgaan Osdorp en de ANBO Gewest Amsterdam hun medewerking aan het project verleend.

naar vorige
of volgende
hoofdstuk

2. Doel van het project

Belangrijkste doel van het project is het inventariseren en in kaart brengen welke problemen oudere bewoners, mensen met een handicap en andere bewoners in één Osdorpse wijk ondervinden met de veiligheid en begaanbaarheid van oversteek- plaatsen en de toegankelijkheid van op- en afritten.

2.1 Binnen afzienbare termijn komen tot verbeteringen en oplossingen

Vervolgens worden deze problemen aan het stadsdeel gepresenteerd. Dit gebeurt met het dringende verzoek aan het stadsdeel om binnen een redelijke afzienbare termijn tot verbeteringen en oplossingen te komen, die zoveel mogelijk rekening houden met de mogelijkheden en onmogelijkheden van ouderen en mensen met een handicap.

2.2 Wensen en suggesties voor verbeteringen

In dit rapport worden ook wensen en suggesties voor verbeteringen aangegeven.
In de bijlage "Criteria voor voetgangers" wordt kort beschreven aan welke eisen verbeteringen voor ouderen en mensen met een handicap moeten voldoen.
Maar de Projectgroep is zich ervan bewust dat het de verantwoordelijkheid van het stadsdeel is de plannen voor technisch realiseerbare oplossingen uit te werken.
De Projectgroep gaat ervan uit dat het stadsdeel over de goede wil en de kennis beschikt om de noodzakelijke technisch oplossingen te realiseren.

2.3 Op welke wijk richt de Projectgroep zich?

De Projectgroep heeft zich beperkt tot "wijk 4"; dit is de wijk, die wordt begrensd door de Slotervaart, Hoekenesgracht, Ookmeerweg, Meer en Vaart, Piet Wiedijkstraat en een deel van Osdorp Noord: rondom dienstencentrum Maarten Luther (zie bijgaand kaartje: klik hier).

De Projectgroep hoopt dat het stadsdeel de knelpunten in de andere wijken inven- tariseert en aanpakt.

naar vorige
of volgende
hoofdstuk

3. Werkwijze

3.1 Vragenlijst

De Projectgroep heeft een vragenlijst opgesteld om te onderzoeken waar ouderen en gehandicapten in wijk 4 te maken hebben met problemen met de veiligheid en plaatsing van oversteekplaatsen (voor de tekst van de vragenlijst: zie bijlage 3).

Het ging erom met medebewoners in beeld te brengen:

1. Waar doen de oversteekproblemen in wijk 4 zich voor?

2. Voor wie is het met name een probleem?

3. Wanneer doen de problemen zich voor?

4. Waardoor is het een probleem?

5. Welke praktische wensen en/of voorstellen zijn er nodig
om te komen tot veilige oversteekplaatsen in deze wijk?

Deze vragenlijst is verspreid onder:

- leden van de ANBO afdeling en KBO kringen,

- bewoners van de dienstencentra Osdorperhof en Maarten Luther,

- leden van de Belangengroep Gehandicapten Osdorp.

3.2 Respons

Van de 500 vragenlijsten zijn er 129 beantwoorde vragenlijsten teruggekomen.
Het uitgebreide verslag van de antwoorden op deze vragenlijsten treft u aan in hoofdstuk 5 van dit rapport.

3.3 Schouw

Naast de vragenlijst heeft de Projectgroep op maandag 23 oktober 2000 een schouw gehouden in wijk 4. De leden hebben toen uit eigen ondervinding een aantal problemen met bestrating en oversteken kunnen ervaren. Deze bevindingen zijn verwerkt in dit rapport.

3.4 De Cliëntenraad van Osdorperhof

Speciaal de Cliëntenraad van Osdorperhof heeft de vragenlijst heel actief onder de bewoners verspreid. De meeste bewoners hebben gereageerd. In aanvulling hierop heeft deze Cliëntenraad een brief opgesteld; deze gaat hierbij als bijlage.

naar vorige
of volgende
hoofdstuk

4. Conclusies en aanbevelingen

4.1 Conclusies

Uit de antwoorden op de vragenlijsten en uit de eigen bevindingen uit de schouw van de projectgroep komt een duidelijk beeld van de problemen m.b.t. het oversteken in wijk 4 naar voren:

Op een aantal plaatsen
ontbreken voorzieningen om veilig over te steken.

De belangrijkste zijn:

1.	Op de Pieter Calandlaan bij de Ch. Boissevainstraat Hier is geen goede voorziening om over te steken. Auto's rijden hier hard en het zicht wordt belemmerd door een reclamebord. Dit is vooral belangrijk voor de oudere bewoners van Osdorperhof.

Op Meer en Vaart
bij het politiebureau

Ook hier bestaat geen goede mogelijkheid om veilig over te steken. Auto's komen hier hard de bocht om rijden. In het dienstencentrum Maarten Luther en in de flats van Ruimzicht en Vrijzicht wonen veel ouderen. Zij moeten een omweg maken om veilig te kunnen oversteken naar bushalte en politiebureau. Zij worden hierdoor sterk belemmerd.

Achter winkelcentrum Osdorpplein
bij hoofdingang Hema en begin Tussenmeer

Hier gaat tramlijn 1 de hoek om en tramlijn 17 gaat rechtdoor. Door de drukte en onoverzichtelijkheid is het hier gevaarlijk om bij de oversteekplaats over te steken.

Het is de wens van de projectgroep om hier een voetgangerslicht en een knipperlicht: "tram komt eraan!" aan te brengen.

Op verschillende plekken
ontbreken lage afritten van stoepen.

Dit geldt met name voor het gebied rondom de Osdorperhof:

de Eastonstraat,
de S.F. van Oss-straat,
de Eloutstraat, en
de Ch. Boissevainstraat.

Vooral oudere mensen en mensen met een handicap (met rolstoelen, rollators) hebben veel last hiervan.

4.2 Aanbevelingen

1.	Binnen afzienbare tijd, bijv. nog gedurende dit jaar (2001), komen tot daadwerkelijke aanpak van de belangrijkste in dit rapport beschreven problemen.

Komen tot een Coördinatiepunt Toegankelijkheid

Toelichting:

Bij alle stadsdelen is in 2000 de discussie hierover gestart. De deelraad in Amster- dam Noord heeft een motie aangenomen om te komen tot zo'n coördinatiepunt. In stadsdeel Slotervaart/Overtoomse Veld heeft het dagelijks bestuur van de deelraad zich bereid getoond om hieraan te gaan werken.
Uitgangspunt hierbij moet zijn dat gekeken wordt door de ogen van ouderen, mensen met een handicap en mensen met een kinderwagen.
Toegankelijkheid is een basisvoorwaarde voor alle mensen. Voor ouderen, kinderen, mensen met een handicap, mensen met blessures, met tijdelijke of structurele functiebeperkingen. Toegankelijkheid is de kwaliteit van de leefomgeving, die mensen in staat stelt om voorzieningen te bereiken en te gebruiken. Het is daarmee een veelomvattend onderwerp: van de inrichting en hoogte van tram- en bushalten tot de voorwaarden die worden gesteld aan inrichting van gebouwen en vormgeving van het trottoir.
In dit "Coördinatiepunt toegankelijkheid" wordt van duidelijke en concrete eisen een checklist gemaakt waarmee de openbare ruimte wordt getoetst. Hierbij kan gebruik gemaakt worden van eisen die eerder reeds in andere delen zijn geformuleerd.
Aan de hand van deze checklist wordt vanuit dit coördinatiepunt in elke wijk bij nieuw- bouwplannen en herprofileringen op systematische wijze getoetst of het wegdek voor ouderen en voor mensen met een handicap voldoende bruikbaar en toegankelijk is en of de verkeersvoorzieningen voor voetgangers voldoende veilig zijn.
Vanzelfsprekend worden vervolgens binnen afzienbare termijn de gewenste verbete- ringen uitgevoerd. Deze voorzieningen zullen uiteindelijk alle voetgangers ten goede komen. De wijken worden hierdoor veiliger en leefbaarder.
De instelling van een 'Coördinatiepunt toegankelijkheid' wordt ondersteund door COSBO Amsterdam en de SGOA, de Stichting Gehandicaptenoverleg Amsterdam.

In bijlage 1 zijn een aantal eisen geformuleerd waar men voor voetgangers aan kan denken.

Bekend maken klachtentelefoonnummer

Wij bevelen aan dat het stadsdeel ervoor zorgt:

dat het bestaan van een telefoonnummer voor klachten en wensen van bewoners over het onderhoud en de veiligheid bij 80 % van de bewoners bekend is;
dat het betreffende telefoonnummer goed bereikbaar is, ook in de avonduren;
dat alle gemelde gebreken daadwerkelijk binnen 24 uur worden hersteld.

Maak voor de aan te brengen voorzieningen
onderscheid in soorten gebieden

(Onderstaande tekst is afkomstig uit: "Gelijk oversteken; handleiding voor bewonersgroepen", De Voetgangersvereniging, Den Haag, 1993)

Verblijfsgebieden

De voetgangersverenging is van mening dat in verblijfsgebieden (zoals woonwijken en winkelstraten ) overal zonder problemen overgestoken moet kunnen worden. Oversteekvoorzieningen zoals zebra's en dergelijke moeten in verblijfsgebieden niet nodig zijn. Dit is mogelijk als het doorgaand verkeer geweerd wordt en er niet harder gereden kan worden dan 30 km/uur.
Oversteekproblemen in een woonstraat kunnen daarom beter aangepakt worden door, bijvoorbeeld, snelheidsremmende maatregelen te nemen en het instellen van een 30 km/uur zone dan door het treffen van oversteekvoorzieningen.

Ontsluitingswegen

Verblijfsgebieden moeten bereikbaar worden gemaakt door ontsluitingswegen. Op deze wegen heeft het autoverkeer prioriteit. Dit betekent een grotere verkeersdrukte en een rijsnelheid van 50 km/ uur.
Op plaatsen waar mensen deze wegen over moeten steken zijn goede oversteekvoorzieningen noodzakelijk. Een goede oversteekvoorziening bestaat volgens de Voetgangersvereniging minimaal uit een zebramarkering en een vluchtheuvel.
Daarbij gelden de volgende uitgangspunten:

De rijsnelheid ter plekke van de oversteekplaats moet lager zijn dan 50 km/uur. Hiertoe kunnen snelheidsremmende maatregelen worden getroffen.
Oversteekvoorzieningen moeten een logische verbinding hebben met de looproute. Omlopen doen mensen niet graag, ook niet een klein stukje om veilig over te kunnen steken.

Eventueel kunnen oversteekplaatsen voorzien worden van voetgangerslichten. Voetgangerslichten moeten alleen worden toegepast bij een of meer van de volgende situaties:

Het is niet mogelijk de gemiddelde wachttijd voor voetgangers te beperken tot acht seconden.
Het is niet mogelijk de snelheid van het autoverkeer te beperken tot 50 km/uur.
Er moeten twee rijbanen in dezelfde rijrichting worden overgestoken.
De oversteekplaats is gelegen bij een kruising die met verkeerslichten is geregeld.

Stroomwegen

Behalve ontsluitingswegen zijn er nog zogenoemde stroomwegen. Dit zijn wegen voor de afwikkeling van het interlokaal autoverkeer. Deze wegen zijn drukker dan ontsluitingswegen en er mag een hogere maximumsnelheid gelden dan 50 km/ uur. Op deze wegen is volgens de voetgangersvereniging alleen ongelijkvloers oversteken (voetgangerstunnel of brug) toegestaan.

naar vorige
of volgende
hoofdstuk

naar begin hoofdstuk 4 naar hoofdstuk 5